Vài nét về BS Ý Đức

- Tiến sỹ Y Khoa Quốc Gia

- Tuổi Ất Hợi

- Cựu học sinh Chu Văn An Hà Nội

- Tốt nghiệp Đại Học Y Dược Khoa Sài Gòn

- Hành nghề liên tục tại Việt Nam-Hoa Kỳ gần 40 năm.

- Biên khảo các vấn đề Y tế, Dinh Dưỡng Xã hội, Lao động

- Tác phẩm: Thuốc Mỹ Chữa Bệnh Ta, An Hưởng Tuổi Vàng, Sức Khỏe và Đời Sống, Người Cao Tuổi Việt Nam trên Đất Mỹ, Dinh Dưỡng và An Toàn Thực Phẩm, Bệnh Người Cao tuổi, Câu Chuyện Thầy Lang.

- Cộng tác với nhiều nhật báo, tập san, truyền thanh (RFI, RFA, VOA, Vietnam Hải ngoại, VAB, Dallas Radio, Lạc Việt Radio-Canada),  Đài truyền hình O2TV, VAN-TV55.2 , các website trong và ngoài Việt Nam trong các tiết mục y tế xã hội, lao động, dinh dưỡng.

- Tham gia chính chương trình Vấn Đáp Sống Khỏe của Hội Con Rồng Cháu Tiên VN Canada và YKHOANET thực hiện.

Nữ Giới với Bệnh Tim



Câu Chuyện Thầy Lang


Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức



Nữ Giới với Bệnh Tim



Hôm nay lang tôi xin có đôi lời gọi là chúc quý tỷ muội một ngày Valentine thật nhiều tình yêu. Tình yêu của lệnh phu quân. Tình yêu của con cái. Tình yêu từ gia đình quyến thuộc, bạn bè. Và tình yêu đó không chỉ đến trong ngày Valentine, mà mỗi ngày trong cuộc sống đều đều đều nhận được. Và cũng thưa thêm rằng tháng 2 mỗi năm là tháng mà y giới Hoa Kỳ đã dành ra để nhắc nhở quý tỷ muội lưu ý tới tình trạng sức khỏe của trái tim.



 


Vì mỗi khi nói đến tình yêu, thì ta lại liên tưởng tới trái tim. Không hiểu từ bao giờ, trái tim đã được coi như trung tâm của suy luận, cảm xúc cũng như biểu tượng của tình yêu, của sự thân thương. Nữ tu bác ái Teresa từng nói : “"A joyful heart is the inevitable result of a heart burning with love." Một trái tim tràn ngập niềm vui là kết quả không tránh được của trái tim nóng bỏng với tình yêu”.
[More]

Quyết Tâm Đầu Năm

Chắc cũng chưa quá trễ để nêu ra những điều muốn thực hiện trong năm sắp tới. Vì bây giờ mới là giữa tháng Giêng dương lịch và còn hơn một tháng nữa mới Tết Nguyên Đán Việt Nam, năm của Chúa Sơn Lâm, Ông Ba Mươi, Ông Hổ.

Quyết tâm là sự cố gắng thực hiện cho bằng được một điều gì dù là có gặp khó khăn trở ngại. Sự cố gắng này diễn ra hàng ngày trong sinh hoạt thường lệ của con người, vì cổ nhân đã nói " Sống cho có sống mà không cố gắng là sống vô vị".
[More]

Tản Mạn Về Rượu

Rượu Xuân nên Uống Vừa Thôi

Đón Tết Mừng Xuân là phải có ăn có uống. Vì thế dân gian ta mới gọi là ĂN TẾT. Mà không phải chỉ ăn một bữa, hai bữa nhưng "chẳng phong lưu cũng ba ngày Tết". Nhiều địa phương còn ăn Tết cả tháng, vì "Tháng Giêng là tháng Ăn- Chơi". Giầu thì mổ trâu mổ bò, nghèo thì cũng làm thịt con gà, chung nhau con heo. Rồi nấu nướng, giã giò, gói bánh chưng, bánh tét, ăn uống linh đình.
[More]

QuàTặng Thêm Của Hoạt Động Tình Dục.

Xin hiểu hoạt động này theo nghĩa truyền thống là sự giao hợp giữa người nam và người nữ với mục tiêu có nối dõi tông đường hoặc để thỏa mãn nhu cầu khoái lạc cơ thể.

Hoạt động được dân gian ta coi trọng và xếp vào một trong tứ khoái:


Ăn uống cho đã khẩu nhưng cũng có mục đích cung cấp chất dinh dưỡng nuôi cơ thể.


Ngủ cho sướng con mắt nhưng cũng để phục hồi sinh lực, tu bổ hư hao.


Rồi đến "làm tình" với mục tiêu vừa mới nói ở trên.


Đệ tứ khoái là "đổng ìa", hưởng luồng gió mát rợi thổi vào "cửa sau" mà cũng để loại bỏ cặn bã chuyển hóa có thể gây bệnh ra ngoài thân xác.
[More]

Viagra và Đồng Nhóm

Trong hơn mười năm vừa qua, một trong những dược phẩm được nhắc nhở tới khá nhiều và cũng được nhiều người sử dụng là thuốc chữa Bệnh Rối Loạn Cương Dương Viagra. Viagra được đưa vào thị trường vào năm 1998 và đã mang lại niềm vui xuân tình cho khá đông nam giới chẳng may rơi vào tình trạng "trên bảo dưới không nghe"của sinh hoạt tình dục.



[More]

Quà Tặng Thêm của Hoạt Động Tình Dục

Câu Chuyện Thầy Lang
Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức

Quà Tặng Thêm của Hoạt Động Tình Dục.


Xin hiểu hoạt động này theo nghĩa truyền thống là sự giao hợp giữa người nam và người nữ với mục tiêu có nối dõi tông đường hoặc để thỏa mãn nhu cầu khoái lạc cơ thể.
Hoạt động được dân gian ta coi trọng và xếp vào một trong tứ khoái:
Ăn uống cho đã khẩu nhưng cũng có mục đích cung cấp chất dinh dưỡng nuôi cơ thể.
Ngủ cho sướng con mắt nhưng cũng để phục hồi sinh lực, tu bổ hư hao.
Rồi đến "làm tình" với mục tiêu vừa mới nói ở trên.
Đệ tứ khoái là "đổng ìa", hưởng luồng gió mát rợi thổi vào "cửa sau" mà cũng để loại bỏ cặn bã chuyển hóa có thể gây bệnh ra ngoài thân xác.
[More]

Quà Tặng Thêm của Hoạt Động Tình Dục

Câu Chuyện Thầy Lang
Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức

Quà Tặng Thêm của Hoạt Động Tình Dục.


Xin hiểu hoạt động này theo nghĩa truyền thống là sự giao hợp giữa người nam và người nữ với mục tiêu có nối dõi tông đường hoặc để thỏa mãn nhu cầu khoái lạc cơ thể.
Hoạt động được dân gian ta coi trọng và xếp vào một trong tứ khoái:
Ăn uống cho đã khẩu nhưng cũng có mục đích cung cấp chất dinh dưỡng nuôi cơ thể.
Ngủ cho sướng con mắt nhưng cũng để phục hồi sinh lực, tu bổ hư hao.
Rồi đến "làm tình" với mục tiêu vừa mới nói ở trên.
Đệ tứ khoái là "đổng ìa", hưởng luồng gió mát rợi thổi vào "cửa sau" mà cũng để loại bỏ cặn bã chuyển hóa có thể gây bệnh ra ngoài thân xác.


Các nhà y khoa học đã có nhiều nghiên cứu về chuyện thầm kín này và cùng chung ý kiến rằng, hoạt động tình dục là một phần của sự sống, một chức năng sinh học đặc biệt với "cho và nhận" đồng thời cũng là một nhu cầu không thể thiếu của con người.
Ngoài mục tiêu sinh con, đẻ cái hoặc cho vui (have fun), khoa học và các kỵ mã Don Juan kim cổ cũng nêu ra những điểm lợi và bất lợi khác của làm tình đối với sức khỏe.
Sau đây, là một số "quà tặng thêm" -bonus -đã được kể ra mà chúng ta có lẽ cũng chẳng nên bỏ qua. Vì nhất cử, lưỡng tiện, vừa cùng vui hưởng vừa thấy khỏe khoắn con người.


Trước hết là sự trường thọ.


Kết quả nghiên cứu tại Đại học Queens ở Belfast, công bố trên British Medical Journal năm 1997 cho hay, những ai luôn luôn tận hưởng khoái lạc tình dục đều sống lâu gấp đôi so với người lơ là với hành động sinh lý này.
Davey G. Smith và Frankel S. Yarnell J, Đại học Bristol đã theo dõi 918 người tuổi từ 45-59 trong thời gian từ 1979- 1983. Họ rút ra kết luận là tử vong, đặc biệt về bệnh tim mạch, ở nhóm người giầu cực khoái tình dục ít hơn tới 50% so với những người nghèo cực khoái.
Một giải thích cho là, mỗi khi có cực khoái thì hormone DHEA (Dehydroepiandrosterone) từ nang thượng thận tăng sản xuất. Mà hormone này có khả năng tăng miễn dịch, tu bổ tế bào bị tổn thương, kéo dài tuổi thanh xuân, tăng nhận thức, tăng dục tình, tiêu hủy chất béo, giảm trầm cảm.
Sau một nghiên cứu, giáo sư Y tế Công cộng Shah Ebrahim, Luân Đôn, kết luận như sau: " Các bậc trung niên nên hân hoan biết rằng thường xuyên giao hợp sẽ có ít khả năng tăng rủi ro tai biến não mà còn được một quà tặng (bonus) là có một vài bảo vệ đối với bệnh tim trầm trọng". Ông ta dí dỏm thêm rằng "Mối liên quan giữa tử vong và tần xuất làm tình được dân chúng rất ư là lưu ý tới". Thực là không hổ danh "Đệ tam khoái".



Chưa hết, vị bác sĩ thần kinh tâm trí David Weeks, bệnh viện Royal Edinburgh bên Scotland, tiết lộ thêm rằng, nam nữ làm tình 4 lần một tuần nom trẻ hơn tuổi thực tới 10 năm cơ đấy.


Vậy thì bà con nào muốn sống lâu, trẻ trung xin mời làm một cuộc thử nghiệm xem "ất giáp" ra sao rồi chia xẻ kinh nghiệm bản thân với bạn bè.


Giảm trầm cảm, căng thẳng


Tuy nhiên, trường thọ mà tiêu cực, cô đơn, trầm buồn thì cũng chẳng ra gì.
Thì ta lại cầu cứu thao tác làm tình.
Vì theo Tiến sĩ Mark Stibich, Đại học California ở San Diego, làm tình tăng sản xuất nhiều loại hormone, tăng gắn bó thân thình, giảm cô đơn trầm cảm.
Bác sĩ Gordon Gallup, Đại học New York ở Albany, thấy rằng, phụ nữ yêu đương với nam giới có xuất tinh đều yêu đời hơn. Với mọi dè dặt, ông giải thích đó là nhờ chất hưng phấn prostaglandin của tinh dịch thấm qua nội mạc tử cung, vào máu, kích thích thần kinh. Tuy nhiên, ông cũng "cảnh báo" là không phải vì vậy mà khi làm tình với đối tượng lạ lại quên không mang áo mưa, kẻo mà bị lây HIV, viêm gan virus, giang mai, lậu mủ...


Giảm nguy cơ bệnh tim mạch


Nghiên cứu tại New England Research Institute in Massachusetts mới được American Journal of Cardiology công bố ngày 8 tháng 1 năm 2010 vừa qua cho hay, nam nhân làm tình ít nhất 2 lần một tuần sẽ ít bị bệnh tim hơn là đồng giới chỉ thưa thớt "yêu đương" mỗi tháng có một lần.
Tiếc rằng các khoa học gia chưa nghiên cứu ảnh hưởng của làm tình với bệnh tim ở nữ giới, nhưng một nghiên cứu do Calgary University, Canada cho hay làm tình thường xuyên khiến quý nữ nhân thính mũi hơn.


Tăng miễn dịch với cúm, cảm lạnh


Miễn dịch là khả năng bảo vệ cơ thể đối với các vi sinh vật gây bệnh như cảm lạnh, cúm qua trung gian của các bạch cầu hoặc kháng thể.
Các giáo sư Carl J. Charnetski và Francis X. Brennan, Jr., đại học Wilkes-Barre, Pennsylvania, cho hay nam nữ làm tình 1 hoặc 2 lần mỗi tuần có lượng IgA cao hơn nhóm "chay tịnh" hoặc chỉ làm tình một lần. Họ đo lượng kháng thể IgA trong nước miếng ở 112 sinh viên nam nữ tình nguyện tuổi từ 16-23, chia làm 4 nhóm.
Tuy nhiên hai nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng, nếu phòng the trên 3 lần mỗi tuần thì IgA không những không cao mà còn thấp hơn là khi chỉ "ấy" 1 hoặc 2 lần. Họ cho
Paul Pearsall, Ph.D., tác giả sách Superimmunity (Siêu Miễn Dịch) cũng đồng ý là giao tình thân mật tăng cường tính miễn dịch của cơ thể qua một loại hóa chất nào đó.


Giảm đau xương nhức khớp, nhức đầu


Theo Beverly Whipple, Chủ tịch American Association of Sex Educators, Counselors and Therapists, các hormone sản xuất khi có hứng thú hoặc cực khoái tình dục có thể tăng ngưỡng chịu đựng (threshold) với cảm giác đau.
Nghiên cứu cho hay, khi có cực khoái tình dục, hormone oxytocin lên cao gấp 3 lần so với bình thường. Hormone này lại kích thích tăng tiết chất giảm đau tự nhiên endorphins, một loại morphine tự nhiên trong cơ thể, nhờ đó các cơn đau giảm rất nhiều.
Ocytocin cũng tăng gắn bó tình cảm và lòng quảng đại bao dung giữa những người tình. Đó là kết quả nghiên cứu của một số nhà khoa học tại các đại học Pittsburgh và North Carolina.
Riêng với migraine thì các bác sĩ lại có ý kiến khác nhau: sex vừa làm giảm vừa là rủi ro đưa tới chứng nhức đầu này.


Là môn thể thao tốt


Thể thao vừa giúp có sức khỏe tốt mà còn giúp giữ sức nặng cơ thể trung bình qua tiêu dùng năng lượng tích tụ.
Tiến sĩ Patti Britton, Chủ tịch American Association of Sexuality Educators and Therapists ở Los Angeles quả quyết rằng sex là mốt vận động cơ thể rất tốt
Các chuyên gia điều trị rối loạn tình dục đều nhắc nhở rằng hoạt động tình dục là môn thể thao tốt. Họ nêu ra thống kê cho hay 30 phút làm tình tiêu hao 170 calo, trong khi đó ½ giờ tập yoga tiêu 114 calo, đi bộ 3mile/giờ mất 153 calo, chơi bóng truyền 174 calo.
Như vậy thì nếu mỗi tuần lễ làm tình 3 lần là đễ dàng tiêu dùng cả gần 500 calo lấy đi từ lớp mỡ béo ở vùng mông, vùng bụng.
Nghiên cứu cũng cho hay người càng vận động thì khả năng hành xử tính dục của họ cũng sung mãn hơn. Với vận động từ 4 tới 5 lần mỗi tuần, 88% nữ nhân và 66% nam nhân báo cáo là khả năng này đạt trên mức trung bình. Lý do rất giản dị có thể là do họ tăng niềm tự tin với thân hình tráng kiện, "bắt mắt" hoặc vận động làm khí huyết lưu thông tốt tới cơ quan sinh dục.
Vì cắt giảm calo, làm tình cũng giúp ta tránh được nguy cơ béo phì, bệnh tim mạch, tai biến não, tiểu đường, giảm cholesterol, LDL, tăng HDL.


Giảm rủi ro ung thư tuyến nhiếp


Ung thư nhiếp tuyến vẫn là mối ưu tư của nam nhân cao tuổi. Vậy mà hoạt động tình dục lại giảm nguy cơ bệnh này.
Michael Leitzmann và đồng nghiệp tại Viện Ung Thư Quốc gia Hoa Kỳ đã thực hiện một nghiên cứu kéo dài trong 8 năm với gần 30,000 người tuổi từ 46-81 và đã công bố kết quả trên Journal of the American Medical Association (vol 291, p 1578) năm 2004.
Các thiện nguyện viên được đưa cho các câu hỏi mỗi hai năm về tần xuất làm tình xuất tinh. Kết quả cho thấy những người xuất tinh từ 21 lần trở lên mỗi tháng sẽ giảm được 33% rủi ro ung thư nhiếp tuyến so với những người chỉ xuất tinh từ 4-7 lần/tháng trong suốt cuộc đời. Với nghiên cứu này, tác giả cũng cho là giao hợp thường xuyên không là rủi ro gây ung thư nhiếp tuyến như vẫn tưởng.
Trước đây cũng đã có một nghiên cứu với kết quả tương tự nhưng ngắn hạn do Graham Gilles, Úc châu, thực hiện.
Các tác giả đưa ra hai giải thích là sự xuất tinh thường xuyên loại bỏ khỏi nhiếp tuyến các chất có thể gây ung thư và cũng ngăn các tinh thể calci kết tụ với nhau trong ống dẫn tinh dịch.
Để kết luận, Giles nhăn nhủ là cần thêm nhiều nghiên cứu để xác định bonus này nhưng ít nhất xin mọi người yên tâm là làm tình không có hại mà có thể bảo vệ cục quý nhiếp tuyến của quý ông. Và lại còn cho khoái cảm nữa.


Còn nhiều bonus khác nữa của thao tác tình dục, như là:
-Giúp ngủ ngon. Chẳng thế mà ngay sau khi xuất tinh hưởng thụ là anh chàng nằm lăn quay ra ngủ một mạch.
-Kết quả nghiên cứu tại University of Texas cho hay làm tình cũng tăng cường niềm tự tin của nhiều người. Điều này cũng đúng thôi, vì có hiên ngang lâm trận thì mới chinh phục và thỏa mãn được đối phương.
-Giúp cơ bắp ở sàn xương chậu mạnh hơn, tăng khả năng kiểm soát tiểu tiện của bàng quang, giảm rủi ro đái rắt ở tuổi già nam nữ.
-Với quý bà thì thao tác tình dục cũng có mấy điểm ăn thêm: như khi estrogen gia tăng thì bớt được rủi ro bệnh tim, bớt được khó chịu trước ngày xuất kinh PMS, mềm ướt âm hộ, dễ siêu lòng trước mời gọi của nam nhân, tiết hương thơm cơ thể, giảm rủi ro bệnh nội mạc tử cung. Đây là bệnh tự miễn khiến với nội mạc phân tán khắp bụng, khiến cho bệnh nhân đau đớn vô cùng, nhất là khi làm tình. Nghiên cứu của bác sĩ Harvey Kliman, Đại học Y Yale công bố trên Gynecologic and Obstretic Investigation năm 2002 cho biết làm tình khi có kinh nguyệt có thể giảm tủi ro bị bệnh này tới 1.5 lần, so với phụ nữ không thao tác phòng the khi kéo cờ đỏ.
-Điều cần lưu ý ở quý bà, nhất là ở tuổi mãn kinh, mà nếu chạy tịnh chẳng chịu "tả xung hữu đột" tính dục thì cũng có rủi ro đấy. Đó là sự teo co mô bào âm hộ, gây đau khi nổi hứng muốn giao du thân mật với bạn già.


Kết luận


Gọi là "bonus" thì những điều vừa mới kể cũng đã quá nhiều để mà tận hưởng. Vậy thì xin tạm ngưng tìm kiếm thêm.
Chỉ muốn ghi lại ý kiến của nữ tài tử Marilyn Monroe: "Sex là thiên nhiên và tôi hoàn toàn tin tưởng trong sự hòa đồng với thiên nhiên"
Câu nói của nhà văn Hoa Kỳ Henry Miller: "Điều kết hợp thế giới với nhau, như tôi đã học được từ kinh nghiệm cay đắng, chính là thao tác giao hợp"
Và cảm nghĩ lý thú của cụ Nguyễn Công Trứ nhà ta:
" Cái tình là cái chi chi,
Dẫu chi chi cũng chi chi với tình "


Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức M.D.
Texas-Hoa Kỳ


 


 


 


 

[More]

Viêm Xương Khớp

Nắng mưa là chuyện của trời


Đau xương, nhức khớp, chuyện người tuổi cao"


           


 Ở người cao tuổi,Viêm Xương Khớp là loại bệnh rất thường thấy nhất là mỗi khi thời tiết đổi thay. Các cụ thường thấy đau ở những khớp gần đầu ngón tay, xương sống, đầu gối, hông và cổ tay, do sự thoái hóa của xương và sụn. Lão nhân nam nữ đều có thể mắc bệnh như nhau. Đôi khi, nhiều vị cao tuổi bị viêm khớp mà không biết cho tới khi tình cờ chụp phim quang tuyến thì thấy đã có bệnh từ mấy thập niên.
[More]

Vai trò của Diếu Tố

Câu Chuyện Thầy Lang
Bác sĩ Nguyễn Ý Ðức


 


Sách Danh Từ Y Học Pháp -Việt của bác sĩ Lê Khắc Quyến in năm 1962 tại Huế dịch Enzyme là Men, Diếu-tố, Phân-hóa-tố. Danh từ Diếu Tố hoặc Phân-hóa-tố đã được dùng trong môn Vạn Vật Học từ lâu.
Ngày nay, nhiều người thường dùng chữ phiên âm ENZYM để gọi các chất rất quan trọng này đối với cơ thể.
Diếu-tố là gì?

[More]

Tiểu Đường và Biến Chứng Quan Trọng

Câu Chuyện Thầy Lang
Bác sĩ Nguyễn Ý-ĐỨC

Tiểu Đướng là một trong mấy bệnh mà đồng hương tỵ nạn ta thường mắc phải vào mấy chục năm vừa qua. Bệnh gây ra một số biến chứng trầm trọng cho cơ thể với nhiều nguy cơ đưa tới tàn phế. Sau đây Lang tôi xin cùng quý thân hữu tìm hiểu về một số biến chứng cũng như là cách thức phòng ngừa.
Nhắc lại đường glucose trong máu bình thường là từ 70-110mg/dl. Nếu sau hai lần thử máu mà con số này tăng trên 140mg/dl thì được coi như là có thể bị Bệnh Tiểu Đường và cần được bác sĩ thử nghiệm tiếp để xác định và điều trị đến nơi đến chốn.
Khi đường huyết lên cao thì các mạch máu và giây thần kinh đều bị tổn thương. Kết quả là máu nuôi dưỡng tế bào sẽ giảm và các cảm giác ngoại vi cũng suy yếu.
[More]

Ám Ảnh Sợ Xã Hội






Normal 0 MicrosoftInternetExplorer4





/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:"Table Normal";
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:"";
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:"Times New Roman";}



CÂU CHUYỆN THẦY LANG


Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức



Ám Ảnh Sợ Xã Hội



Đây chẳng phải là cái “bẽn lẽn” của người thiếu nữ “ Vô tình để gió hôn lên má”, rồi sợ tình lang biết được sẽ “ Nghi ngờ tới cái tiết trinh em” (1).


Cũng chẳng phải cái rụt rè của cậu con trai mới lớn:


“Thò tay mà ngắt ngọn ngò;


Thương em đứt ruột giả đò ngó lơ”


Hoặc cái


“Buồn tình chẳng muốn nói ra;


Muốn đi ăn cỗ chẳng ma nào mời”


của ông già không vai vế trong lãng xã...


Mà là sự vu vơ sợ hãi, cảm thấy bất an đối diện với xã hội. Rồi thu mình, tránh né trước một hoàn cảnh, nhân sự.
[More]

Thăm Người Đang Chạy Đua Với Tử Thần

Thăm người đang "chạy đua với tử thần" (Nov. 18th 2007)


Còn 4 tiếng đồng hồ cuối cùng ở Hà Nội, tôi đã đến thăm cháu Hồng Công, người sống trong xóm "Chạy Thận" và đang "chạy đua với tử thần" mà BS Nguyễn Ý Đức đã chia sẻ trên ERCT vài tháng trước.
Tử thần đã không cho tôi chạy thoát nếu không có sự giúp đỡ của gia đình, của BS Nguyễn Ý Đức, của sempai C (Japan) và hơn 300 bạn bè Exryu (cựu du học sinh Nhật Bản) khắp nơi trên thế giới. Tử thần đã rời tôi nhưng đang chờ đợi cháu Hồng Công, người đang "Khát vọng sống ..".
Xin gởi đến các anh chị vài tâm tư và hình ảnh.
[More]

Phải Sống Không Chỉ Cho Riêng Mình

Phải sống không chỉ cho riêng mình
01-07-2007

Hôm nay là một ngày đẹp trời. Bầu trời ngoài kia thật trong xanh. Nắng vàng chiếu xuyên qua tán lá rung rinh nhảy nhót, rọi xuống nền gạch tạo nên những hình thù ngộ nghĩnh, nhìn thật đẹp mắt.
Thích thật.
Gió heo may se se lạnh.
Tiết trời mùa thu thật là dễ chịu.
[More]

Muôn Người Hạnh Phúc Chan Hòa

Normal 0 MicrosoftInternetExplorer4 "Muôn Người Hạnh Phúc Chan Hòa"

Hàng năm, cùng với sửa soạn đón Tết, mừng Xuân thì những lời chúc tụng, những cánh thiệp nhiều màu xinh xinh được gửi cho nhau. Để chúc nhau khang an thịnh vượng và hạnh phúc.
Vâng, ai cũng mong cho nhau được "chan hòa hạnh phúc ".


Vậy Hạnh Phúc là gì mà mọi trân quý như vậy?!
[More]

Núi Bỏ Người Già

NÚI BỎ NGƯỜI GIÀ
Từ thuở xa xưa, dân chúng trong bộ lạc vẫn có một phong tục là phế bỏ người già khi họ tới tuổi 60.
Năm đó, có một ông già được hai đúa con khênh trên một cái ghế bành để mang lên bỏ trên núi hoang.
Dọc đường, cứ đi được một đoạn thì ông lão lại bẻ một cành cây. Hai người con bèn hỏi bố: " Tại sao bố phải bẻ cành cây như vậy? Bộ bố muốn đánh dấu đường về sau khi chúng con để bố trên núi hay sao"?.
Ông già không trả lời mà chỉ lẩm bẩm ngâm :"Bẻ cành, ta giúp con ta; Thân già có thác cũng đà hy sinh".
Hai anh em không để ý gì đến bài thơ, tiếp tục khênh ông già lên núi, rồi bỏ đó.

Khi ra về, hai anh em bảo nhau chọn con đường khác.
Loanh quanh từ khi mặt trời lặn tới lúc trăng lên, hai người vẫn lạc lõng trong rừng. Họ bèn quay lại chỗ ông bố.
Ông già hỏi: " Thế thì từ lúc đó tới bây giờ các con đi đâu?"
" Chúng con đi về bằng con đường khác nên lạc đường. Xin bố chỉ đường cho chúng con".
Rồi chúng khênh ông bố xuống núi theo sự chỉ dẫn của ông già qua vết cành cây mà ông ta đã bẻ.
Về đến nhà, hai anh em dấu cha ở dưới hầm và cung phụng bố chu đáo để tỏ lòng biết ơn.


Mấy tháng sau, vị lãnh chúa ra lệnh cho dân chúng phải làm một sợi dây bằng tro thật dài từ rơm.
Dân chúng cố gắng thực hiện bằng cách pha trộn tro với nước nhưng không sao làm được. Hai người con bèn về hỏi ý kiến cha mình. Ông già nói:" Các con hãy làm như sau: lấy rơm bện thành dây, ngâm trong nước muối, phơi khô rồi đốt dây".
Hai người con làm y như lời cha và mang dâng sợi thừng bằng tro lên vị lãnh chúa. Vị này hết sức hài lòng và phán: " Ta cảm thấy rất an lòng khi có nhiều người khôn ngoan như vậy trong xứ sở. Ai chỉ cho các ngươi ý kiến tuyệt hảo này"?
Hai người con trình bầy mọi điều về cha mình. Lãnh chúa hiểu sự việc và ra lệnh cho thần dân là từ nay không ai được phế bỏ cha mẹ già vì họ có những kinh nghiệm quý báu.


Hai anh em ra về với nhiều quà thuởng khiến cho người cha rất vui mừng.
Ngọn núi mà thiên hạ mang phế bỏ cha mẹ già có tên là "Núi Bỏ Người gGà" hiện giờ chỉ còn là một di tích hoang phế, không ai dùng tới.


Chuyện dân gian Nhật Bản, thế kỷ thứ Bẩy.
Nguyễn Ý-Đức chuyển dịch


 

[More]

Cuộc Đua Với Tử Thần

Cuộc đua với tử thần


"Cuộc đời mọc lên và ngắt đi như một bông hoa"


Kinh Thánh


 


Tạo hóa dường như rất hay đùa bỡn với số phận của con người. Có những người dư thừa đủ thứ: sức khỏe sung mãn, tài năng tràn trề, của cải giàu nứt đố đổ vách, con cháu đầy đàn vui vẻ sum vầy... ấy thế lại có những người Thượng Đế đầy họ vào bể khổ để đợi đến ngày nghe tiếng gọi của Người. Có vẻ hợp với câu: "Đời là bể khổ!".
Một trong những nơi hiện thân của cái triết lý đời đó chính là cái Xóm Chạy Thận ở giữa lòng Hà Nội.
[More]

Lú Lẫn

Lú Lẫn

Hôm nay là ngày lễ ăn hỏi của cháu gái. Họ hàng, thân hữu đều có mặt đông đủ để mừng, ngoại trừ ông nội.
Ông chỉ thỉnh thoảng mới xuất hiện. Ông mặc bộ quần áo ngủ mới, tóc chải mượt, chân đi đôi dép mà bà mới mua cho. Lâu lâu, Ông ra ngó quan khách, cười rồi lại quay vào phòng ngủ. Có lúc ông ra bàn thức ăn, bốc miếng chả giò bỏ vào miệng ăn thích thú. Ông cũng nhặt tờ giấy lau tay, vo tròn lại, liệng vào một người khách, rồi chạy tuột vào trong. Ông đang đùa nghịch ngây thơ như một đứa trẻ.
Từ hơn hai năm nay, Ông thay đổi từ tính tình tới hành động. Ông không nhớ gì, biết gì, đôi khi đại tiểu tiện ra quần áo. Bà hết lòng săn sóc, chăm nom ông, từ bón ăn tới tắm rửa. Bà vui vẻ giữ trọn cái nghĩa với người bạn tao khang, đã từng một thời oanh liệt...

Lão nhân trên đây là một trong số nhiều triệu người trên thế giới đang bị rối loạn về tâm trí, lú lẫn, sa sút trí tuệ, một chứng bệnh mà nhiều người khi nghĩ tới đều sợ hơn là sợ chết.
Nó hủy hoại đời sống người bị bệnh. Nó tạo ra gánh nặng cho gia đình, ngân sách quốc gia. Nó không phải là một bệnh, mà là tập hợp của nhiều triệu chứng ảnh hưởng tới trí nhớ, đến ngôn ngữ, đến hành vi, đối xử, đến khả năng lý luận của người bệnh. Nó là sự đi xa hơn của một thoáng quên, một giây đãng trí ở tuổi già bình thường. Nó không phải là điên dại mà chỉ là sự thay đổi của trí tuệ, đủ trầm trọng để làm thay đổi cuộc sống con người.
Nó cũng không phải là một phần của sự lão hoá nhưng nó có liên hệ tới tuổi con người: từ 1% trầm trọng ở lớp người 65 tuổi, tăng lên tới 15-25% ở lớp cao niên trên 80 tuổi.
Nó là nguyên nhân hàng đầu khiến người bệnh được đưa vào viện dưỡng lão vì tính tình, hành vi quá lố, khó kiểm soát.
Nó không những đã rút ngắn tuổi thọ mà còn lấy đi sự độc lập của người bệnh.
Nó không phân biệt chủng tộc, giới tính, giai tầng xã hội.


Định nghĩa
Lú Lẫn (confusion) là sự thay đổi về tâm trí trong đó bệnh nhân không còn khả năng suy nghĩ một cách sáng suốt như thường lệ. Nhiều khi, lú lẫn dẫn tới mất khả năng nhận ra người hoặc nơi chốn, không biết được thời gian và không gian. Họ cũng có cảm giác mất phương hướng và không còn khả năng đưa ra quyết định. Lú lẫn có thể xuất hiện bất thình lình hoặc từ từ.


Nguyên nhân
Nguyên nhân chính của lú lẫn sa-sút trí- tuệ là bệnh Alzheimer, 68%. Rồi đến bệnh trầm cảm, hủy hoại não do nhiều tai biến não nhỏ, thiếu sinh tố B12...Khám nghiệm não bộ thấy có nhiều thay đổi ở vùng hải mã (Hippocampus ), chịu trách nhiệm về trí nhớ, học hỏi kiến thức.

Riêng với bệnh Alzheimer, những nguy cơ gây bệnh đã được xác định gồm có: thay đổi gene ở các nhiễm thể, tuổi cao, gia đình có sa sút trí tuệ, người có hội chứng chậm trí khôn (Down's Syndrome ).
Người bệnh không qua khỏi được mươi năm, vì những tiêu hao trầm trọng về trí tuệ, đưa đến sự không tự săn sóc, thân xác suy yếu, đôi khi nằm liệt giường, rồi ra đi vì nhiễm trùng nhất là sưng phổi.
Hàng năm, cả trăm ngàn người bệnh Alzheimer thiệt mạng.


Dấu hiệu
Có tới 75% trường hợp lú lẫn diễn tiến âm thầm một thời gian khá lâu trước khi được phát giác, thường thì do thân nhân là người đầu tiên nhận ra.
Lúc đầu, người bệnh hay kiếm cách, phủ nhận, nói lảng, đôi khi bịa rất khéo để che dấu bất hạnh cuả mình. Thí dụ như khi hỏi họ đang coi phim gì trên truyền hình, thì họ trả lời "đang coi chương trình tôi thích nhất ", mà thực ra họ không nhớ tên cuả chương trình đó. Nhưng với thời gian, người bệnh không còn che đậy được nữa, và triệu chứng lần lần xuất hiện:
1- Trí nhớ gần, ngắn hạn mất đi.
Ngay sau khi nghe hay đọc một tin tức, họ quên liền. Không uống thuốc mỗi buổi sáng như thường lệ.
Không tắt bếp sau khi nấu.
Không nhớ chìa khóa nhà để ở đâu.
Nhắc đi nhắc lại cùng một câu hỏi nhiều lần.
2-Mất ngôn ngữ
Không tìm được từ chính xác để gọi sự vật. Biết nó là con chó, nhưng gọi nó là con mèo vì không sao tìm được từ CHÓ trong trí óc.
Đang nói chuyện, tự nhiên khựng lại, không biết mình đang nói gì.
Hay nói nhịu, không chú tâm theo dõi, tham dự trong cuộc đối thoại, mạn đàm .
3-Mất khả năng thực hiện động tác thông thường
Không chải đầu, đánh răng, tắm rửa, không nhớ cách và cơm ăn, mặc quần áo.
Họ hành động như một đứa bé chưa được huấn luyện về những động tác thông thường này.
4- Mất nhận thức
Không nhớ tên và nhận ra người quen, nơi hay lui tới, vật hay dùng, khó khăn trong việc học hỏi, hội nhập kiến thức mới.
Rối loạn khả năng sắp xếp công việc, theo dõi hoàn cảnh chung quanh.
5- Mất định hướng không gian và thời gian
Lạc lối trên đường quen thuộc hàng ngày, dáng đi thay đổi: đang đi đột nhiên đứng lại, lâu lâu cúi khom người xuống, kéo lê bước đi, hay té ngã.
6- Sao lãng vệ sinh cá nhân, quần áo xốc xếch, khuy cúc không cài
Nhiều người bệnh, cứ mỗi khi chiều xuống, mặt trời lặn, là cảm thấy bồn chồn, bực tức, đứng ngồi không yên, mất định hướng. Họ đi lang thang trong nhà, ngoài vườn, tự cô lập, không tham gia sinh hoạt chung. Đây có thể là do bị tưóc đoạt cảm xúc khi tối trời hay do sự thay đổi hoá chất ở não bộ sau một ngày hoạt động.


Hành vi bất thường
Ngoài ra, người Sa-Sút Trí-Tuệ còn có những hành vi bất thường như:
1-Hay đilang thang một mình
Họ đi để tìm hiểu chung quanh, lục lọi đồ vật phòng này sang phòng khác, hoặc đi vì bực mình, không diễn tả truyền đạt được ý mu��n. Gilleard giải thích hành vi này như tìm một cái gì để sinh hoạt, khám phá một mới lạ, muốn đi đến một nơi nào đó mà không xác định được, không nhớ biết mình sẽ đi đâu.Vì thế nên họ hay bị lạc đường, khiến gia đình, cảnh sát phải tìm kiếm như tìm trẻ lạc, đôi khi gặp tai nạn hoặc mất tích.
2-Hay gây gổ, dễ khích động, lo lắng
Tâm trạng này xẩy ra khi người bệnh, vì giảm khả năng đối thoại, phản ứng trước một đau đớn cơ thể, một hoàn cảnh không quen, trước mặt người xa lạ.
Người bệnh cũng trở nên gây gổ khi được cho uống thuốc, ăn cơm hay yêu cầu đi tắm. Họ cũng hay nổi cáu, la hét mọi người.
Một chuyên gia cho là khi bị nhắc nhở làm việc gì, họ cảm thấy như cá nhân bị xúc phạm, khiêu khích, hay gợi lại quá khứ không vui. Ngược lại, có lúc bệnh nhân tỏ ra rất dễ thương, nghe lời, thân thiện, nói rất nhiều.
3- Có những hoang tưởng, ảo giác như nhận diện nhầm người nhà, bạn bè, hay nghi ngờ, tin rằng mọi người nói về mình hay lấy trộm đồ vật tùy thân; nghe âm thanh và nhìn thấy sự vật không có thực.
Họ ít ngủ ban đêm, vì sợ bóng tối, cảm thấy đói bụng, mót tiểu tiện, buồn rầu, hay vì ngủ ngày quá nhiều.


Điều trị
Kinh nghiệm cho hay con người, khi về già, lo sợ lú lẫn, mất khả năng trí tuệ nhiều hơn là lo sợ mất khả năng khác.
Nó tiêu hao con người từ từ. Nó độc địa hơn cái dao cầu, cái u sầu giết người cung nữ. Nó biến đổi con người từ tình trạng tự chủ, tự lập sang hoàn toàn phụ thuộc, bất lực. Nó mang gánh nặng tới cho thân nhân, lo âu trước bất hạnh mà chẳng biết làm gì để thay đổi cục diện, mang lại trí tuệ cho người thân.
Trong y giới, có câu nói là hãn hữu lắm, ta mới trị lành được, đôi khi ta có thể làm nhẹ bệnh, nhưng luôn luôn ta có thể làm cho người bệnh cảm thấy thoải mái. Với Sa sút Trí Tuệ, với bệnh Alzheimer cũng vậy.
Hiện nay chưa có thuốc trị dứt bệnh mà chỉ trì hoãn diễn biến xấu với hy vọng mang lại một phần trí tuệ cho những trường hợp nhẹ.
Các dược phẩm sau đây đang được y giới dùng.
Tacrine với biệt danh là Cognex, Aricept ( Donepezil), Rivastigmine hoặc Exelon, Galantamine (Reminyl)
Ngoài ra cũng có nhiều nghiên cứu nói là sinh tố E, Estrogen, một vài dược thảo như Gingo cũng có công dụng phần nào.
Một hy vọng khác là việc ghép gene tế bào thần kinh. Phương pháp này hiện đang được thử nghiệm tại Hoa Kỳ.

Chăm sóc
Trong khi đó thì người bệnh vẫn như chờ đợi thần dược, mà cũng như thấy ngày ra đi của mình gần đâu đây. Thân nhân chỉ biết hết sức mình chăm sóc, hỗ trợ để đáp ứng những nhu cầu, vấn đề của người bệnh:
1- Về ăn uống
Vì sự an toàn, tránh để bệnh nhân liên can đến việc nấu nướng.
Nhắc nhở giờ ăn. Dọn từng món ăn tránh trường hợp họ ngồi bối rối trước mâm cơm không biết lựa món nào. Đôi khi bệnh nhân chỉ thích ăn một món, dễ bị thiếu dinh dưỡng, vậy nên xen kẽ món ăn khác nhau.
Quên cách dùng đũa, thìa có thể thay bằng món ăn cầm tay. Cho ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày vì họ không chịu ngồi yên trong bữa ăn kéo dài.
2- Ngủ nghỉ
Để ngủ ngon giấc ban đêm, nên khuyến khích bệnh nhân tham dự nhiều sinh hoạt ban ngày, tránh uống nhiều nước buổi chiều để họ khỏi thức dậy đái đêm.
Tránh cho uống nhiều thuốc ngủ, giới hạn ngủ ngày.
3- Thuốc men
Cất dược phẩm trong tủ khóa kỹ. Cần trực tiếp giúp người bệnh uống thuốc cho đúng giờ, đúng phân lượng.
Với bệnh nhân không chịu uống thuốc, nên nghiền thuốc nhỏ, pha lẫn với chút thức ăn, nước trái cây. Đôi khi phải dỗ như dỗ trẻ em.
4- Quần áo
Cần quần áo rộng rãi, thoải mái khi mặc, ít cúc, móc rắc rối. Nhiều khi họ chỉ thích mặc một bộ nào đó, nên có sẵn hai bộ y hệt để thay đổi mỗi ngày.
Giầy không giây cột hay có vải dính, khi họ quên cách cột giây giầy.
5- Tắm rửa
Khi tắm, họ hay nghịch rỡn như trẻ thơ, đôi khi vùng vằng không chịu tắm nên cần lựa ý, để họ tự tắm, tôn trọng sự riêng tư.
Coi nước nóng lạnh vừa đủ.
Dùng ghế tắm, tay vịn, thảm cao su dưới đáy bồn tắm, tránh té ngã.
6- Thay đổi tính tình
Với thời gian, bệnh nặng hơn, trí nhớ hao mòn, khả năng cá nhân giảm, niềm tự tin mất bớt, họ trở nên nghi ngờ, bẳn gắt, bướng bỉnh, khó chịu. Đây là lúc người thân vừa đau lòng, vừa khó xử. Khó khăn với bệnh nhân càng làm họ bực tức, chống đối.
Nên cần nhẹ nhàng thông cảm, vỗ về người bất hạnh vói lời nói ngắn, gọn, rõ ràng. Một cái vỗ vai nhẹ, một nụ cười, một ôm hôn để làm họ thấy được thương yêu.
7- Để tránh đi lang thang, lạc lối: thay ổ khóa cửa mở cần chìa, gắn hệ thống báo động cửa ra vào. Cho bệnh nhân mang vòng có tên, địa chỉ. Nhờ hàng xóm để ý dùm nếu họ đi ra khỏi nhà.
Trưng bầy hình ảnh kỷ niệm xưa ở chỗ dễ thấy để kích động trí nhớ, nhất là những hình gợi lại sự thành công người thân.
Treo đồng hồ, lịch chữ to để nhắc nhở ngày tháng, thời gian.
Phòng ở đầy đủ ánh sáng, ít đồ đạc, để dễ đi lại, tránh ngã té.
Con cháu tới thăm hỏi thường nhật, nhất là trẻ thơ vì chúng mang lợi ích cho mọi tuổi.


Kết luận
Săn sóc người lú lẫn, rối loạn trí tuệ là cả một công việc khó khăn, nặng nhọc, với nhiều kiên nhẫn, khoan dung, chiếm gần hết số 24 giờ một ngày. Trách nhiệm người săn sóc rất căng thẳng.
Người chăm sóc trải qua, chịu đựng nhiều hậu quả không tốt cho sức khỏe của mình: trầm cảm, ngủ không yên, quan tâm lo ngại, mệt mỏi, đôi khi cáu kỉnh, muốn buông thả. Nhất là những khi người thân không hợp tác, bướng bỉnh, không tán thưởng công lao của mình. Họ đã được coi như nạn nhân thầm lặng của bất hạnh sa- sút trí-tuệ, cuả bệnh Alzheimer. Họ thường là những bà vợ tuổi đời đã cao mà vẫn chung tình, những người con giữ tròn đạo hiếu.
Xin gửi tới những người chăm sóc một bông hồng biết ơn của bất hạnh Lú Lẫn, Sa- Sút Trí-Tuệ.


Tiến sĩ Y khoa Nguyễn Ý-ĐỨC.
Texas-Hoa Kỳ

[More]

Thượng Đế Không Tạo Ra đồ Tầm Tầm

Thượng Đế không tạo ra đồ tầm tầm

Thượng Đế không thích đồ tầm tầm, nhưng con người lại thích
Người ta ưa những món ăn tạp nham
Và trân trọng rác rưởi, chất đống trong hầm nhà, trên gác xép, ngoài nhà xe
Người ta ham đồ cổ và trả vô số tiền để mua những chiếc lộc bình, bàn ghế cũ mà lão bà vứt bỏ cả mấy năm về trước.


Ta ưa chuộng mọi đồ cổ, ngoại trừ tuổi già của ta.
Chúng ta chỉ hoài vọng giai đoạn thanh xuân tươi trẻ.


Đồ tầm tầm duy nhất không nơi nào bán là con người
những người bất lực về thể chất
những người bắt buộc phải về hưu
những người già chờ chết.


Hỡi Thượng Đế, sao những lão nhân này không được ai sưu tầm nhỉ?
Tại sao họ không mang lại lợi nhuận cao trong các cuộc đấu giá?


Một điều hiển nhiên là ta không muốn thấy họ quanh quẩn đâu đây.
Có phải là tại vì sự hiện diện đó gợi cho ta hay rằng ta cũng sẽ già?


Có phải nó cũng gợi cho ta sự bất khiển dụng, sự bất vẹn toàn của chính ta?
Phong cách mà vài người trong ta cố tạo ra vẻ hoàn toàn, làm ra vẻ Thượng Đế bắt vậy chứ không phài là vì ta??
Ta quên rằng Helen Keller vừa mù vừa câm, Beethoven điếc, Einstein rất dở về toán học.


Xin Thượng Đế hãy giúp chúng con đối diện với sự mù lòa về chính bản thân chúng con,
cả ngàn lần trong ngày chúng con đã không thấy nhu cầu của chúng con và của người chung quanh.
Hãy cho chúng con can đảm để ứng xử với mặt hạn chế của chúng con, để chấp nhận sự không hoàn hảo của chúng con, để nhắc nhở rằng chúng con cũng chỉ là con người chứ không phải thần thánh,
và con người đó phải trở nên tốt đủ
phải làm chúng con nên anh em vì chúng con trở thành già cùng với nhau.


Hãy giúp để chúng con yêu thương nhau, hỡi Thượng Đế, để chúng con đừng biến đổi nhau thành rác rưởi
Ngài không tạo ra đồ tạp nham
Thì tại sao chúng con lại tạo ra chúng ?!!


Vô Danh
Nguyễn Ý-Đức trích dịch từ sách
The Senior Adult Years-
Tác giả Carroll B Freeman


 


 

[More]

Dược Thảo

Normal 0 MicrosoftInternetExplorer4 Câu Chuyện Thầy Lang
Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức

Dược Thảo


Dược Thảo đã giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe con người từ nhiều ngàn năm, khi mà y học tây phương chưa xuất hiện. Dược thảo dùng cây thuốc để phòng bệnh và chữa bệnh.
Theo cơ quan Y tế Thế giới, một sản phẩm được coi là dược thảo khi thành phần chính gồm một bộ phận của thảo mộc nằm trên không hay dưới đất, trong hình dạng nguyên thủy hay sau khi được chế biến. Khi có pha lẫn hoá hay khoáng chất thì sản phẩm đó không còn là dược thảo nữa.
Cũng theo cơ quan này, hiện nay có tới 80% dân chúng trên thế giới dùng dược thảo. Kỹ nghệ chế biến dược thảo, bốc thuốc rất phát triển, thịnh vượng, thu vào nhiều chục tỷ mỹ kim.
[More]

Hai Thế Hệ, một Tấm Lòng

Bs Nguyễn Ý Đức

Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách. Huống chi chúng mình cũng là người có đôi chút chữ nghĩa Thánh Hiền. Nên có vài hàng tâm sự.


Thấm thoát mà đã trên phần tư thế kỷ, từ khi cha mẹ tay bế tay bồng mang bầy con chạy trốn trước nguy cơ trả thù của những người thắng cuộc. Bây giờ, các bậc cha mẹ này đều ở tuổi lục tuần trở lên. Họ đã nghĩ đến trách nhiệm của các con trong nối tiếp công việc gia đình, xã hội.


Di tản tới một môi trường hoàn toàn mới lạ, cha mẹ đã phải vất vả cực nhọc lắm để gây dựng lại cho con cái.
[More]